Bah oğul, bu dedigim gayde kağırtta yazılı degildir. Kimse kimseye de demez ki gaydesine uymazsan şöle de olur böle de olur. Amma sen bilirsin ki o öledir. Ne icabederse onu yaparsın. İşte sizin bilmedigiz de ahan bu işte. Gaydeye uymazsan yaptıgın yannış olur. Kötü olur. Pis olur. İçtigiz cigaranın bile meymeneti yoh ki bu meseleyi ben size annadabilem. Adam sahan tabağayı uzattı mı, tütünü kağıda koydun mu, doladın mı kağırdı, elin tabağanın içinde olacah. Tütünü kağıda koyup da çat gapattın mı gapağı, olmadı, işin gaydesini bozdun. De ki niye ? Kağırtdan daşan tütünü yere tökersin, e adam sahan tütün ikram etmiş, ne mecburiyeti var müsrifligin çekmeye, hem sahan yetürecek hem de saçıp savurduğan mı ? Sona kağırdı doladın, bi tene sarıp garşındakine ikram edeceksin. Heman alıp da yaharsan yakışık almaz. Doladın ikram edeceksin kağıdı ağzan götürüp ıslatmayacaksın. Doladıhtan sona uzadacaksın ki adam gendi ağzınan ıslatsın. Senin tükürügün içmege mecbur mu babam ? Yaaa, gayde deyim ya, gayde bu. Gayde saygıdan gelir yegenim. Her bişeye saygı duyacahsın. Böyügen, küçügen, arhadaşan, dostan, gomşan kim varsa ne varsa saygı göstereceksin ki onnar da sahan saygı göstersin. Yohsa nolur ? Onnar da seni adam yerine gomaz. İtlen bir dutar seni. Ha it gelmiş ha sen gelmişsin ayırdetmez ha... Annadın mı baboş. Annadın mı işin gaydesini. Şimdi ben sahan bi şey diyem. Şeherde her bi garı çarşaflı. Eyisini kötüsünü kim ne bilür ? Kim ne bilür ki kim nedir ? Bilir yegenim bilür işte. İlmi mektebi yoh. Amma çarşafı öle bir yerinden bağlar, yüzündeki peçeyi öyle bir yerden açar ki o saat annarsın sağlam hırik degildir bu geçen. Cimşit hamamına çarşamba günneri toptopdaki garılar gelirdi. O gün heç bi garı getmezdi hamama daha. Niye ? Onnarın suyu üzerine sıçramasın diye. Bah bu da bi gayde işte.
Baban yanında çağayı gucağan alıp da sevemezsin ha. Çağaya garıya yüz veremezsin ha. Her zaman mesafeli duracahsın. İcabederse ağzı budur deyip basacahsın tokadı. Niye ? Saymaz seni gardaşım. Saymaaaz. Sona garının çağanın masgarası olursun. Yuları gaptırdın mı bi kere daha da toplayamazsın. Bi kere bindirdin mi çinin üstüne daha da indiremezsin. Bah işte bu da bi gaydedir oğul.
Her işin gaydesi demek töre demek degildir. O töre başgadır. Töre garşındaki için yapdıgın gayde gendine yapdığındır. Yuharı şeherde her bi çeşit adam da vardı. Huvardası vardı, gulamparası vardı. Soysuzu arsızı vardı. Gabadaysısı, pehlevanı vardı. Taciri hırhızı vardı. Namussuzu? namuslusu vardı. Amma velakin hepsinin durduğu bir yeri vardı. Herkeş herkeşi tanırdı. Herkeş cirmi gader adamdı. İmam efendi çarşının bi başından gözüktü mü ne gader adam varsa bi kere dalgalanırdı. Susardı. Başını önüne eger, ihtiram ederdi. İmam efendiyi görmenin de gaydesi buydu. Oğul herkeş ne olduğun bilir haddini hududunu tanırdı. İnsan-ı kamil görünce edep tutardı. Boynun bükerdi. İşte haysiyet buydu oğul. Eskiden ?.. bile haysiyet vardı.
Şimdi o galmadı işte. Sahan haysiyet nedir annadam bah da eskinin ??..unda bile haysiyet vardı dedigimi annıyasın.
